Recensies

Conquistador
Conquistador neemt je mee op een reis die begint in ons eigen zonnestelsel en die eindigt, ergens, aan het einde van tijd, materie, energie en dimensies. Deze bundel van Johan Klein Haneveld bevat een dozijn science-fictionverhalen waarin hoop, menselijkheid en de zoektocht naar dat ongrijpbare 'mens zijn' centraal staan. Daarbij schuwt hij complexe natuurkundige en sociale concepten niet. Het levert een rijke mix op aan werelden en omstandigheden en de gebeurtenissen die daarin plaatsvinden.
Dat klinkt ambitieus en dat is het ook. Als lezer van deze verhalen moet je in staat zijn je te verplaatsen in de consensusgedachten van een gestalt. Termen als virtuele persoonlijkheden, sub-personae, breinsteden, cerebrale uploads, het komt allemaal voorbij. En hoewel het vrij rustig begint in de eerste verhalen, naarmate je verder reist, worden de werelden vreemder, wordt het moeilijker je een voorstelling te maken van protagonisten, zo die al te benoemen zijn. Klein Haneveld vertelt zijn verhalen in een kalme, prettige, volwassen stem. Hoe complex of buitenissig zijn verklaringen ook worden, ze blijven in de meeste gevallen plausibel. Slechts hier en daar vond ik een woord verkeerd gekozen voor wat hij wilde beschrijven.
Een minpunt vond ik dat qua emotie de verhalen vrij vlak blijven, niet alleen omdat er weinig ruimte is om karakters uit te diepen tussen alle vondsten en technologische wonderen, zelfs de poging daartoe zou waarschijnlijk gewoon mislukken omdat wij in onze huidige maatschappij ons geen voorstelling kunnen maken van gevoelens, zo die er al zijn, van een gestalt of virtuele persoonlijkheid.
Het gevoel dat het boek mij gaf was alsof ik verhalen uit de Golden Age of Science Fiction aan het lezen was. Verhalen waarin de ‘sense of wonder’ de boventoon voert. Het gevaar daarbij is dat je soms kunt afzakken naar een Star Trek niveau waarbij hercalibratie van het deflector shield en het aanpassen van de warp manifold de oplossing voor een probleem bieden. De betere technobabbel dus. Het lukt Klein Haneveld niet helemaal om daarvan weg te blijven, de vraag is of je je eraan stoort.
Ben je een gevorderd SF lezer die Banks, Brin, Vinge, Stephenson, Niven, Gibson, Egan en Sterling aankan? Dan is dit boek een aanrader.
Mijn uiteindelijke oordeel: 3.5 sterren.
Mike Jansen op Goodreads

Kort gezegd vond ik het boek: verrassend, intelligent en origineel.
Ik zal het boek nog een keer moeten lezen om de natuurwetenschappelijke achtergrondinformatie te volgen. Er kwamen voor mij aardig wat termen voorbij die ik niet kende, maar de verhaallijnen zijn prima te volgen zonder compleet begrip van alle details. Ik vroeg me regelmatig af wat Johan bedacht heeft en wat er uit echte theorieen uit onze natuurwetenschappelijke werkelijkheid komt. Ik neem maar aan dat hij het zelf wel weet. De personages zijn behoorlijk geloofwaardig, ze zijn psychisch meer, dieper ontwikkeld dan ik gewend was van Johan. Het was interessant om de wereld(en) door hun ogen te bekijken, en de keuzes die ze maakten te volgen.
Het wereldbeeld is vaak somber, maar er zijn steeds sprankjes van hoop, van compassie. Spoortjes van Liefde al wordt die niet expliciet genoemd. De romantische liefde is wat houterig en neemt niet veel ruimte in. De passie en liefde voor de natuur spatten er vanaf.
Johan heeft een grote verbeeldingskracht. Ik vind het heel knap hoe hij heeft bedacht hoe mensen en intelligentie in de verre toekomst zouden kunnen bestaan.Johan is Jonas, een ontdekkingsreiziger die steeds verder wil in het leren over andere werelden. Want dat is wat een schrijver doet. Andere werelden ontdekken, erin leven, ze verbeelden door middel van woorden. Ik was aangenaam verrast door de voor mij nieuwe en onvoorstelbare werelden. Waar ik me nu wel een voorstelling van gemaakt heb. Waarschijnlijk heb ik er mijn eigen draai aan gegeven. Maar hoe dan ook is mijn innerlijke wereld verrijkt.
Manon Kerkveld
 
Conquistador van Johan Klein Haneveld bevat 12 SF-verhalen die voor een groot deel (als niet allemaal) in hetzelfde universum spelen, waarin een groot deel van de mensheid vanaf het eerste verhaal de stap maakt richting onsterfelijkheid via (wat we voor het gemak maar even benoemen als) een upload van menselijk bewustzijn en persoonlijkheid naar een niet-organisch verstand.
Klein Haneveld schuwt niet om grote en brede streken neer te zetten. Tenminste de laatste vijf verhalen spelen in een tijd die miljarden jaren van nu ligt, waarin het universum aan het uitdoven is, of al vrijwel geheel is uitgedoofd, waarin Dysonbollen zonnen omvatten en ruimteschepen worden voortgedreven door gevangen neutronensterren en 15 lichtjaren lang kunnen zijn.
En dat is maar een kleine greep van hoe ver Klein Haneveld durft te gaan in zijn werk.
Zou ik dit boek aanraden? Ja, ja en waarschijnlijk niet.
Ja omdat Klein Haneveld momenteel de enige Nederlandse SF-schrijver is die zo consistent een SF-universum aan het uitwerken is, met een schaalgrootte die je zelfs in de Amerikaanse SF nauwelijks of niet tegenkomt.
Jazeker als je vrij nieuw bent in wat SF allemaal te bieden heeft, omdat Klein Haneveld na ‘De zelfmoordenaar’ laat zien dat hij strakke plots kan schrijven, duidelijk iets te vertellen heeft en wat mij betreft duidelijk iets nieuws heeft toegevoegd met deze bundel.
Waarschijnlijk niet, als je een ervaren en kritische lezer bent voor wie de uitwerking en de details van belang zijn. Ik denk dat vooral op het menselijke vak (in een post-menselijke wereld) teveel door de schrijver op de rem is getrapt.

Peter Kaptein (Lees de hele recensie op Hebban)

De Krakenvorst, boek 1: Keruga
Hij schrijft goed, Johan. Al ben ik geen groot liefhebber van fantasy, toch zie ik direct dat hij erin slaagt een sfeertje op te roepen en dat vervolgens consequent vol te houden. Een sfeer die sterk doet denken aan de door hem zo bewonderde Lord of the Rings-boeken: de personages leven en er is geloofwaardig voorzien in het ten behoeve van een goed verhaal vereiste Probleem. Mooi geregeld, dus. Goddank ontbreken die mijns inziens lachwekkende zinnen waarin de een de ander aanspreekt met 'Vrouwe' (je kunt de hoofdletter-initiaal proeven en horen), al druipt ook in dit boek van tijd tot tijd het schapenvet van kinnen van disgenoten en worden veelvuldig vuile handen achteloos afgeveegd aan broeken of tunieken. Tunieken: ooit een 'tuniek' aangehad?
Zoals in fantasyverhalen gebruikelijk, draait het ook hier om een queeste en ademt het verhaal de sfeer van vervlogen (Aards-look-alike) tijden; een wereld bevolkt door mensen en raar andersoortig volk, voorzien van allerlei bizarre eigenschappen, religies et cetera - met daarnaast magische elementen, de sentimenten van de hoofdpersonen als achrosticonsieraden gezet in de kleurrijke, enigszins desolate omgeving. Desolaat in de zin van onder meer de deplorabele leefomstandigheden, waar het fantasygenre somtijds een alleenrecht op lijkt te hebben, en heersers die de bevolking geselen met hun onmogelijke vereisten.
Uiteraard valt er wel wat te zeuren, gelukkig over kleinigheden. Zo heeft de uitgever gekozen voor een heel exotische wijze van woorden afbreken, waardoor het afbreekstreepje op een ogenschijnlijk willekeurige plek valt in een woord dat niet meer op de courante regel past. Ik ben inzake dergelijke kwesties enigszins autistisch geloof ik, en dat irriteert mij dan. Dit fenomeen ben ik tot nu toe eigenlijk alleen deelachtig geworden in Engelstalige, door Amerikaanse uitgevers uitgebrachte boeken, waarin het blijkbaar volstrekt geoorloofd is woorden af te breken as on-e se-es f-it.
Ergens wordt, refererend aan zeilschepen, die nog maar juist aan de einder zichtbaar zijn en in de verte opdoemen, gesteld dat ze 'onhoorbaar' naderen. Dat lijkt me nogal wiedes, aangezien het niet om gemotoriseerde speedboten, maar om zeilschepen gaat en ze bovendien kort voordien vanuit het gezichtspunt van degene die ze opmerkt van achter de rand van de horizon, dus van heel, heel er weg verschenen. Op de beschreven afstand zou waarschijnlijk zelfs het geluid van een laagvliegende straaljager onopgemerkt blijven. Op een andere pagina staat dat 'er iets uit steen is uitgehouwen' - een goede redacteur zou daar wellicht 'er is iets uit steen gehouwen' van hebben gemaakt. Maar laat ik niet op al die slakjes zout leggen. Dat zou onterecht & onverdiend zijn, want we hebben hier alleszins te maken met een zeer verdienstelijk resultaat. En ik weet uit eigen ervaring maar al te goed het moeilijk het is voor een kleine uitgever (is Macc een kleine uitgever? - Ik denk het wel) om de redactie te verrichten die Nederlandse auteurs net zo hard nodig hebben als auteurs uit andere fantasybronlanden. Ik beken als kleine uitgever zelf ook grif schuld aan vergelijkbare redactionele tekortkomingen.
De personages worden goed neergezet. Ze zijn geloofwaardig en de beschrijvingen maken duidelijk dat Johan zich heel goed bewust is van de vers geschapen oude wereld. Op geen enkele plek komen de beschrijvingen van landschappen, volkeren of situaties gekunsteld of onnatuurlijk over. Goddank heeft de Engelse ziekte niet toegeslagen: hier géén eindeloze rijzen met vage personages (die je uiteindelijk allemaal onderling gaat verwarren - ik wel in ieder geval) of beschrijvingen van historische verbanden, waar ikzelf uiteindelijk, bij het lezen van Agatha Christie, om zomaar een andere fantast te noemen, me weleens in verslikte. Nee: het zit doortimmerd in elkaar. Helemaal zen en beter nog dan is beschreven in lesboekjes.
De personages hadden wel wat meer scherpe kantjes kunnen krijgen. Ze zijn wat passief. Er overkomt hen veel, terwijl ze daar ook zelf invloed op zouden kunnen hebben.
Er wordt met enkele verhaallijnen gestart en het verbaasde me niet te bemerken dat deze aan het eind van dit deel bijeenkomen. Waar helemaal niks mis mee is, begrijp me niet verkeerd. Als dat niet zo was gebeurd - dán is het juist mis.
Bij vlagen heeft het verhaal de vaart van een goed avonturenboek, met name in de tweede helft, maar bij andere vlagen (de eerste helft) vind ik het wat talmend. Daar blijft Johan soms wel wat lang verwijlen bij landschapsbeschrijvingen, die me niet bijster boeien en die voor het verhaal slechts een illustratieve toevoeging vormen. Maar ach: wat zal dat. Iemand anders stoort zich daar helemaal niet aan, vindt het misschien zelfs een heel goede aanpak. En gezegd moet (mag) worden: het is een goed verhaal. Nota bene van ene 'Ollander, niet eens van een of andere Amerikaan of Brit. Hoera!
Dit mooie boek doet mij zeer zeker uitzien naar de vervolgen!
(Remco Meisner in Fantastische Vertellingen nr 41. maart 2017)

Het eerste deel van dit tweeluik opent met een proloog waarin een aftands gelegen burcht door een vijandelijk leger wordt ingenomen. Dit proloog wekte vooral de indruk bedoeld te zijn om de lezer met een spannende scène in het verhaal te trekken. Die uitwerking had het niet op mij: het was niet erg origineel en staat los van de verhaallijnen die daarna geïntroduceerd worden. Daardoor bleef je zoeken naar een verband dat eigenlijk niet heel belangrijk bleek voor de rest van het verhaal.
Niettemin kostte het me weinig moeite om in het verhaal te geraken. De verhaallijn van Alecia sprak me aan. Door mijn eigen religieuze achtergrond kon ik me gemakkelijk met haar identificeren. De gebeurtenissen die de herdersjongen Frelik meemaakte, deden ook iets met me. Beide personages intrigeerden me en het was niet moeilijk om tussen hen te schakelen.
Met de verhaallijn van Tarid had ik meer moeite. Een vergeten koninklijke erfgenaam die zijn troon wil opeisen is een beetje een cliché binnen het fantasy-genre en tot over de helft van het boek was ik van mening dat het verhaal sterker was geweest zonder deze insteek. De innerlijke strijd die Alecia en Frelik zo levensecht maakte, woedde niet bij dit personage en daardoor miste hij diepgang, hoewel dat gevoel wel afzwakte naarmate het boek zijn einde naderde.
Klein Hanevelds schrijfstijl isprettig: lekker vlot en beeldend, waarbij er van alle zintuigen gebruik wordt gemaakt en de wereld zo echt tot leven komt. Opmerkelijk is dat bij de beschrijving van de omgeving bijna ieder zelfstandig naamwoord vergezeld wordt door een bijvoeglijk naamwoord. Af en toe was dat wat storend.
Een paar keer wist de auteur me met mooie metaforen en vergelijkingen te verrassen, die goed bij de wereld pasten en de sfeer onderstreepte. Om een voorbeeld te geven: “Zijn linkeroog was dof grijs, als de rotsen onder een verlaten meeuwennest.” Prachtig gevonden.
Een gezegde als “iemand buitenspel zetten” viel daarentegen weer een beetje uit de toon, in een wereld waarin voetbal geen rol speelt. Wat me ook een beetje uit het verhaal haalde, waren de flashbacks in de tweede helft van het boek. Zo kwam het een aantal keer voor dat de hoofdpersoon aan een gebeurtenis van eerder die dag terugdacht zonder dat dit heel duidelijk naar voren kwam, waardoor het leek alsof het nú gebeurde en ik het stuk overnieuw moest lezen om te begrijpen dat de tekst teruggreep naar een eerdere gebeurtenis.
Niets van deze dingen verstoorde het leesplezier echt. Twee van de verhaallijnen zogen mijn aandacht helemaal op en trokken me steeds dieper de wereld in, zelfs al was het soms een beetje lastig om te bepalen of men nu in hetzelfde land woonde of niet. Later wordt dit echter allemaal duidelijk. Het plot kent een aantal verrassende wendingen waarbij de omgang met tegenslagen een belangrijk thema vormt. Iets waar iedereen zich wel mee kan identificeren. Het einde van het verhaal kwam ietwat abrupt, ik ben benieuwd hoe de personages zich in het volgende deel gaan ontwikkelen en wat hen te wachten staat. Als liefhebber van historische fantasy heb ik van dit verhaal gesmuld, en ik weet zeker dat anderen die van dit genre houden dat ook zullen doen.
Recensie door Natacha op Qreative Minds
Het eerste deel van de Krakenvorst serie begint gelijk spannend. De proloog is zo spannend dat je vanaf daar meteen door wilt lezen en niet meer wilt stoppen. Het begint met twee mannen die op wacht staan op een burcht en die worden aangevallen. Mega spannende proloog dus!
Vanaf hoofdstuk één draait het om Alecia, een priesteres in opleiding, Tarid die half mens is en half Hirita, en Frelik de schapenherder. Deze personages zijn zo goed uitgewerkt dat het net echt is. Zo hebben ze alle drie voorliefdes en fouten. Vooral Alecia is iemand met wie je gaat meevoelen.
De omgevingsbeschrijving is soms wat overdadig, maar wel mooi. In sommige gevallen had het wel wat minder gemogen, soms is het namelijk een halve pagina lang en dan trekt het mij wat sneller uit het verhaal. Desalniettemin is het wel een mooie wereld.
Elk hoofdstuk is een nieuw stukje aan pracht en praal, de actiestukken zijn heel erg spannend en tijdens het lezen van deze hoofdstukken wil je niet stoppen. Je wilt gewoon het boek niet wegleggen, je moet weten wie er wint en wat er gebeurt.
Het verhaal zelf komt wat langzaam op gang, maar dit is geen vervelend of storend iets omdat er zo veel voorgeschiedenis is van wat er gebeurt met wie en waarom. Zo leer je de personages kenen en kan je beter mee voelen met de avonturen die zij mee maken.
De kaft is een kleurrijk gebeuren, je ziet de tentakels van de inktvis die ook terugkomt in het verhaal. En een dame voor een ruit, ook dat komt terug in het boek. Wat ik zelf altijd een erg leuk tintje vind hebben.
Aan de binnenkant zit een klein kaartje van de wereld, maar dat is zo simplistisch dat ze het naar mijn mening er beter niet in hadden kunnen doen.
Johan wordt een schrijver in hart en nieren genoemd en aan de hand van dit boek (het enige dat ik van hem heb gelezen) kan ik zeggen dat het zeker waar is. Ik kijk met smart uit naar deel twee van dit boek, dat eind dit jaar moet uitkomen. En tot die tijd ga ik mijzelf bezig houden met de rest van zijn boeken. Dit boek krijgt van mij een 8 uit de 10, voor al de geweldigheid die in dit boek zit!
(Gabriella Kolijn, in SF Terra, nummer 256, februari 2017)

Het verhaal van drie jonge mensen, die in een fictieve wereld – met landkaart! – betrokken worden bij wereldbedreigende ontwikkelingen: Alecia, die opgeleid wordt tot priesteres op het eiland Keruga, de schaapherder Frelik, uit een heel ander deel van het continent, en Tarid, afstammeling van het oude koningsgeslacht van Kartaalmon, die de ambitie heeft koning te worden. Zij behoren alle drie tot het “jonge volk”, mensen zoals wij mens zijn. Daarnaast zijn er de oudere rassen, bijvoorbeeld de Wurg en de Hirita, die extra vermogens hebben. Zoals een van de Hirita aan het eind verklaart: “Onze voorouders hebben bij de verlossing een heilige eed gezworen. Namelijk dat wij het jonge volk zouden beschermen tegen de oudere rassen, zodat zij die waren gezegend met de geschenken van de Maker, nooit meer zouden heersen over de mensen zonder.”
Deze wereld komt in beweging, want in het noorden is er de mysterieuze Krakenvorst en in de loop van het verhaal vallen de kwaadaardige Wurg het land binnen. De drie hoofdpersonen, Alecia, Frelik en Tarid, waarvan de laatste twee in dit eerste boek al bij elkaar komen, gaan daar natuurlijk een grote rol in spelen. Een standaard fantasy met al de aankondiging van science fantasy, die zich niet echt onderscheidt van de degelijke middenmoot van het genre, misschien zelfs bij de top van die middenmoot. Johan Klein Haneveld vertelt het verhaal vaardig, weet de personages tot leven te brengen en een sympathieke sfeer te creëren. De compositie heeft een rustige dynamiek door van hoofdpersoon naar hoofdpersoon te gaan. Het resultaat is dat je als lezer met nieuwsgierigheid verder leest, zonder ademloos wordt meegesleurd, hetgeen maar heel weinig boeken gegeven is.
(Paul van Leeuwenkamp op Hebban)

Keruga is de eerste fantasyroman van Johan Klein Haneveld in een klassieke setting. De samenleving doet Middeleeuws aan, maar het is niet onze wereld. Er zijn verschillende oude rassen met magische gaven die naast de mensen leven, maar het grootste deel van de personages waar we mee te maken krijgen zijn mensen. Er zijn priesters, krijgers, en uiteindelijk wordt er gehint naar een soort tovernaars. Behalve een zeemonster met zuignappen niks dat we niet eerder gezien hebben, maar het boek moet het meer hebben van de spanning dan de uitgebreide wereldbouw ...
Het verhaal wisselt vrij snel van perspectief en gebruikt dat om elke keer de spanning vast te houden. Het boek leest eigenlijk meer als een thriller, waarbij je steeds net voor de volgende onthulling naar een ander perspectief wordt getrokken. Elke deur die open gaat, elke ontdekking die gedaan wordt, elke keer wisselt daar het perspectief, zodat je moet wachten op de ontknoping. Het is een simpele methode en soms wordt het een beetje vermoeiend, maar voor dit verhaal werkt het goed. De andere tekortkomingen ga je makkelijker door de vingers zien ...
Keruga is een enerverend boek om te lezen en niet iets wat je open moet slaan om even rustig een avond door te komen. De kracht zit hem erin dat het een duidelijke keuze maakt: dit boek moet spannend zijn. Het is niet altijd even verrassend, maar door de drie paralelle plots staat de spanningsboog voortdurend strak. Het is jammer dat het boek de nodige technische tekortkomingen heeft, maar als je daar doorheen kunt prikken en je hebt zin in spanning dan is Keruga een goede keuze.
(Tom Kruijsen. Lees de hele recensie op Totem)

De Loser die Wint
Een verhaal dat boven het individuele bestaan uitgaat kan zin geven aan het leven van de mens. Voor Klein Haneveld, schrijver van de romans 'Neptunus' (2001), 'Het wrak' (2002), 'De derde macht' (2013) en het theologisch werk 'Indrukwekkende vrijheid' (2010) - is dit het verhaal van Jezus Christus. Een verhaal waarin het diep menselijk verlangen naar waarheid, schoonheid en intimiteit volledig wordt vervuld en Gods liefde zich juist buigt over het zwakke en verlorene. Dit Verhaal van de Werkelijkheid is geen starre waarheid of ingewikkelde moraal, 'maar een wereld van magie en mysterie, van diepe duisternis en flakkerend sterrenlicht', waar wonderen plaatsvinden en de strijd uiteindelijk wordt gewonnen door de goeden die nog lang en gelukkig leven. Dit is het waargebeurde sprookje van het Evangelie, dat berust op historische gebeurtenissen die zullen uitmonden in een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Een origineel en overtuigend geschreven vertoog waarin vele citaten van klassiek christelijke auteurs als Chesterton en Lewis zijn vervlochten. Met voetnoten. Verfrissend van originaliteit en diepgang.
(NBD/Biblion)

'De loser die wint ...' is een titel die nieuwsgierig maakt. Want wie is de loser en wat valt er te winnen? De eerste vraag is eenvoudig te beantwoorden, want die loser dat zijn wij, jij en ik. Tenminste, als we net als Klein Haneveld, de druk om mee te komen in kerk en maatschappij als een hete adem in onze nek voelen hijgen. En dat niet alleen, ook constateren dat we met geen mogelijkheid kunnen voldoen aan de eis die gesteld wordt. Hoe kun je in zo'n wereld staande blijven? Daar komt de winst om de hoek kijken die is te behalen als we Gods verhaal centraal gaan stellen. De 'vleesgeworden zwakheid' die Jezus belichaamde vormt de krachtige kern hiervan. Jezus is onderdeel geworden van het verhaal van deze wereld. Het verhaal van het recht van de sterkste en de dood die ons wacht op het eind. Dit verhaal heeft hij ontmanteld en wij kunnen in alle ontspannenheid participeren in Zijn verhaal. Voor dit betoog heeft de schrijver ruim 200 pagina's nodig. Korter was waarschijnlijk krachtiger geweest. Of nóg krachtiger, want het koninkrijk van genade en liefde dat geschilderd wordt doet weldadig aan in een wereld waar slechts 'the fittest' overleven.
(Koers, maart 2016)

Johan Klein Haneveld (1976) is een (literaire) duizendpoot. Hij is een groot film- en verhalenliefhebber, niet noodzakelijkerwijs in die volgorde en heeft veel, heel veel met dieren. Zo is hij ook eindredacteur bij het Tijdschrift voor diergeneeskunde en blogt hij graag. Op johankleinhaneveld.blogspot.nl vind je dan ook gedichten, recensies, besprekingen en diverse (theologische) beschouwingen van zijn hand. Hij heeft enkele romans geschreven waaronder Neptunus en De derde macht (sciencefiction) alsmede het theologische werk Indrukwekkende vrijheid.
Van zijn vaardige hand verschijnt nu De loser die wint… Als God je verhaal vertelt. Een aanstekelijke titel die direct de aandacht trekt. In de inleiding van dit boek eindigt hij met de veelzeggende woorden: ‘Ik ben er nu eenmaal van overtuigd dat deel gaan uitmaken van Gods Verhaal de beste manier is om te leven.’ Zo, die komt wel even binnen. Klein Haneveld start in het eerste hoofdstuk met een persoonlijke ontboezeming die de opmaat vormt voor de rest van zijn boek: ‘(…)ik moest heel veel van mezelf. Ik had een schema gemaakt van Bijbelstudieboeken die ik moest doorwerken, hield me aan vaste tijden van gebed met vaste onderwerpen, las dagelijks trouw vijf hoofdstukken uit de Bijbel, bezocht alle kerkdiensten en ook nog eens alle bijeenkomsten van de studentenvereniging. Maar dat alles deed ik niet met plezier.’ Klein Haneveld probeerde koste wat kost te voldoen aan het ideaalbeeld dat hij in zijn kerk had meegekregen. Hij kreeg een burn-out. Nadat hij stopte met al die zelfopgelegde activiteiten, zo schrijft hij, is hij weer gaan schrijven. En… gaan genieten!
De kerk als instituut legt je zo veel dingen op, zo beschrijft hij. Hiervan word je niet een beter mens. Hoe verhouden al die activiteiten zich met het staan in de christelijke vrijheid? Je moet zoveel van de kerk. Maar moet dit ook van God? Het zijn vragen die gesteld durven te worden. Vragen waar de lezer ook over na gaat denken. Waar je met anderen over spreekt. Je moet zoveel als christen… ‘Als je goed leeft, is God blij met je, en word je erkend door de kerk als een goed christen. Als je slecht leeft, moet je je schuldig voelen. Ik denk echter dat externe motivatiemiddelen zoals deze, gedoemd zijn te falen. Tegen de beperkingen die ons van buitenaf worden opgelegd, gaan we ons uiteindelijk verzetten, of we raken onze levensvreugde kwijt.’
Ons leven komt er anders uit te zien, zo betoogt de auteur, als we onze wereld duiden middels een ander verhaal. Een verhaal dat de ruimte geeft om helemaal jezelf te zijn. Maar welk verhaal is dat? Aan de hand van fragmenten uit onder andere de films The Lord of the rings, The Matrix Trilogy en op basis van diverse uitspraken van meer of minder bekende theologen laat Klein Haneveld zien dat het hier om Gods Verhaal gaat. Het Verhaal dat wanneer je juist zwak bent, je je kunt laten vullen door Gods kracht. Dat je eigen levensverhaal aan kracht wint, wanneer je je eigen leven verliest om wille van Zijn Koninkrijk. Gods genade wordt in zwakheid volbracht. Deze en meer paradoxale Bijbelse uitingen bespreekt hij. Hij beschrijft de verlangens die mensen hebben, die ze zoeken in andere verhalen: het verlangen naar waarheid, schoonheid en relaties. Deze verlangens komen samen in Het Grote Verhaal, dat van God, dat van de Bijbel. ‘Het Grote Verhaal speelt zich af in ons dagelijks leven, sterker nog: het Grote Verhaal is ons dagelijks leven. Ons optrekken met andere mensen, ons genieten van schoonheid, onze betrokkenheid bij de maatschappij: dat is het koninkrijk van God.’
Het is te prijzen dat Klein Haneveld deze zaken aan de orde stelt middels een inspirerend en helder verhaal. Het kan geen kwaad als er eens even aan de boom van je leven wordt geschud. Als je de christelijke zaak eens even van een andere kant beschouwt. Even afwijkt van de geëffende en vaak platgetreden (kerkelijke) paden. Klein Haneveld vertelt zijn verhaal tegen de achtergrond van Het Verhaal, zoals hij het noemt. Jouw levensverhaal in het licht van Gods Verhaal. Klein Haneveld dwingt niemand zijn visie over te nemen. Hij laat de definitieve antwoorden over aan de lezer.
(Willem van Hartskamp, boekenbloggenderwijs)

De Derde Macht
Mars, anno 2151. De planeet is bewoonbaar gemaakt en steeds meer mensen zoeken er hun toevlucht. Deze kolonisten verwachten een paradijs, maar niets is minder waar. Ook Hal Debris, astronaut, ondervindt dat in levenden lijve. Als hij zijn beste vriend Pete Hevers probeert te bereiken, krijgt hij geen enkele reactie. Hal wordt ongerust en laat het er niet bij zitten, maar schakelt rechercheur Warren Herrick in. Samen gaan ze op onderzoek uit en wanneer blijkt dat Pete is omgekomen bij een aanslag, komen ze in aanraking met de ‘Derde Macht’, een groep terroristen die een onafhankelijk Mars nastreeft. Vanaf het begin word je meegenomen in een bizarre werkelijkheid, gedomineerd door de vergevorderde technologie. Het is moeilijk voor te stellen dat het menselijk leven er in de toekomst zo uit zou kunnen zien. Met slechts enkele woorden wordt het verschil tussen het ‘nu’ en ‘heden’ benadrukt. Een verrassend geluid dat weinig tot niet uit de christelijke hoek te horen is. Voor mensen die eens iets anders willen lezen en zich niet storen aan een vleugje christelijkheid. Los te lezen vervolg op 'Neptunus'*. Kleine druk.
(Biblion recensie, D.E. Heeren)

Een bijzondere voorgeschiedenis heeft de totstandkoming van De derde macht van auteur Johan Klein Haneveld. De eerste versie van deze roman schreef hij al dertien jaar geleden. In 2001 verscheen het boek waarop dit een zelfstandig te lezen vervolg is: Neptunus. Zijn eerste christelijke science-fiction-thriller was daarmee een feit. Klein Haneveld vertelt in een speciaal dankwoord in De derde macht hoe zijn leven er begin 21e eeuw uitzag en hoe het er vandaag de dag uitziet. Ook geeft hij hiermee een bescheiden kijkje in zijn schrijverskeuken. Hij maakt ons deelgenoot van zijn schrijversworstelingen in samenhang met zijn mentale, geestelijke worstelingen. Het zijn de worstelingen van de hoofdpersoon, Hal Denbris.
Astronaut Hal Denbris heeft het niet gemakkelijk nadat hij is teruggekeerd van een zware expeditie naar de planeet Neptunus (in het jaar 2151). Zijn verleden zorgt voor interne spanningen. De dramatisch verlopen gebeurtenissen aan boord van het ruimteschip (in het jaar 2143) hakken er flink in bij Hal. Hij probeert contact op te nemen met zijn goede vriend Pete Hevers, christen en ook reisgenoot aan boord van de Neptunus. Maar Pete is onvindbaar en geeft geen enkel teken van leven. De hulp van een merkwaardige rechercheur wordt ingeroepen, Warren Herric. Deze ontdekt dat er een aanslag is gepleegd op Pete. Het spoor leidt naar een neergestort vliegtuig in de Ius Chasmakloof en naar een groep terroristen die zich de derde mahct noemt.
Klein Haneveld heeft een schitterende thriller geschreven. Hij weet zijn fantasie optimaal te benutten. Leven op Mars, ruimtereizen, vreemde bouwwerken, nanorobots, alle typische SF-ingrediënten zijn aanwezig, maar de auteur weet zo om te gaan met zijn fantasie dat het geloofwaardig overkomt en de lezer het gevoel heeft dat het zo echt zou kunnen gebeuren.
Klein Haneveld bedankt in een naschrift zijn Schepper voor zijn verbeeldingsgave: 'Ik kon eindelijk accepteren dat mijn verbeelding een geschenk van mijn Schepper is, en dat ik pas echt mezelf ben als ik die gave ook toepas.' En even verderop in zijn dankwoord: 'Zoals mijn verbeelding (...) werd gestimuleerd, hoop ik dat mijn eigen verhaal op zijn beurt anderen zal inspireren.' Dat is hem gelukt!
Willem van Hartskamp in het Nederlands Dagblad.

Indrukwekkende Vrijheid
God heeft onze vrijheid op het oog en geeft ons de ruimte om altijd en overal onszelf te zijn. Vrijheid geeft waardigheid aan de persoon. Als we in vrijheid willen leven, moeten we ontdekken hoe God werkelijk is en in overeenstemming daarmee leven. Dat betekent dat we het vermogen hebben eigen keuzes te maken, daarvoor verantwoordelijk te zijn. Dat betekent ook kwetsbaar durven en willen zijn.
Wie dat allemaal beleeft, naast open staan voor en je afhankelijk weten van de Heilige Geest, die de beloften van God tot vervulling brengt, zal de indrukwekkende vrijheid vol vreugde en dankbaar in het nu kunnen waarmaken. Dat is de boodschap van dit dikke boek van de biomedicus en wetenschapsjournalist: al met al bijzonder uitvoerig. Maar de boodschap is de moeite van het lezen toch wel waard.

(NBD/Biblion)

Terwijl christenen zijn geroepen tot vrijheid, leven zij - in strijd met Gods bedoeling - veelal onder het juk van wetten, (kerkelijke) voorschriften, manipulatie en frustraties.
Ze doen dingen die ze niet willen en dingen niet waarnaar ze verlangen. Volledig vertrouwen op God is de enige manier om aan allerlei dwangmatigheden te ontkomen en zich te richten op het hemelse burgerschap. Heel kort door de bocht is dat ongeveer de boodschap in Indrukwekkende vrijheid van Johan Klein Haneveld. Hij had die veel beknopter kunnen doorgeven, maar schrijft zo meeslepend dat ook deze dikkere pil blijft boeien. Al valt de auteur enthousiast soms wel in herhalingen en naar mijn smaak in niet ter zake doende ontboezemingen.
Omdat de essentie zo waardevol is, ga ik even voorbij aan sommige exegetische conclusies waar best op af te dingen zou zijn (zoals de veronderstelling dat Adam volmaakt was, die zich toch moeilijk verdraagt met diens zondeval en de noodzaak van een Tweede Adam). Maar dat de rijkdom van Christus' genade, die haaks op de wet staat, en de kracht van Zijn opstanding er zo uitbundig als het hart van het Evangelie in worden beschreven, maakt dit boek een aanrader.
Citaat: "Het goede nieuws dat christenen uitdragen, is in essentie dat van de opstanding (...). Het herstel dat hoort bij Gods regering is werkelijkheid. Sluit je aan bij het koninkrijk van God." Dat rijk is nog verborgen, zoals in principe ook het hemelse burgerschap van Christus' mede-erfgenamen.
Invloeden van buitenaf maken mensen onvrij. En helaas geldt dat ook voor veel, zo niet de meeste, christenen. ‘Hoe dichter bij God, hoe vrijer je wordt' luidt de ondertitel. Dat bereikt men niet door te proberen aan regels te voldoen, maar door te gaan leven uit het besef dat Hij de onvrijheid heeft doorbroken en het initiatief nam ons te redden. En door keuzes te maken die passen bij de vrijheid van het nieuwe Leven. Dat is iets anders dan louter opvolgen van door anderen opgedrongen keuzes. Het gaat om de ware vrijheid, die naar de waarheid leidt.

(Johan Th. Bos (Uitdaging))

Het Wrak
In dit verhaal staat de biologe Kelly Jameson centraal. Vanwege haar grote duikervaring en kennis van zeeroofdieren wordt zij door de CIA gevraagd mee te werken aan het onderzoek naar de mysterieuze verdwijning van een duiker. Kelly twijfelt aan de aanval van een gevaarlijke roofvis, totdat zij ook zelf wordt aangevallen. Maar toch lijkt er ook sabotage in het spel te zijn en raakt Kelly betrokken in een avontuur met een verrassende ontknoping. Deze korte thriller schreef de auteur in opdracht van CLK en SCB. Spannend verhaal dat ondanks de beperking van de omvang goed is opgebouwd. De hoofdpersoon wordt aardig neergezet, de andere personages blijven aan de oppervlakte. Het christelijke element is niet opgelegd aanwezig; de hoofdpersoon probeert vanuit haar levensovertuiging in het leven te staan. De auteur heeft zijn kennis van de duiksport en de bio-medische wetenschappen in het verhaal goed benut. Een lekker lezend boek voor een uurtje (ont)spannend leesplezier. Auteur schreef eerder 'Neptunus'*. Kleine druk.
(Biblion recensie, Erik van de Grampel)

Neptunus
Thriller in space... We krijgen hier een boeiende science fiction, maar eigenlijk een spannende detective dat goed gekaderd wordt in een toekomst dat nog steeds herkenbaar blijft. We zijn terecht gekomen in de periode 2143, waar reizen door de ruimte minder problemen geeft dan vandaag, maar toch nog steeds iets apart blijft. Wanneer een hele ploeg van astronauten vertrekt voor een missie naar Neptunus blijkt er voor de organisatie die zich ontfermt over dit project voldoende redenen te zijn om te denken dat men wel eens deze missie zou willen saboteren. En doordat men denkt dat er een mol is, stuurt men een rechercheur mee in het ruimteschip. De lange reis verloopt echter vlekkeloos, en wanneer na een lange periode nog steeds niets is gebeurd, begint men minder alert te worden, net voldoende om het gevaar te doen toenemen. Met dit verhaal krijg je een avontuur in de toekomst, reeds een formule die aanspreekt, maar dit dan nog eens gecombineerd met een Agatha Christie-achtig verhaal, waarbij je toch wel de steeds werkende formule krijgt van good guy op zoek naar bad guy in besloten ruimte en kring, en dit werkt steeds, zowel in historische romans, actuele verhalen of in een future-story... Goed geschreven, en toch geloofwaardig, ondanks de setting die geplaatst wordt in een verre toekomst. Knap werk, vlot leesbaar en leuk om door te lezen. Meer dan een tussendoortje, een werk dat zeker bijblijft.
In het jaar 2143 vertrekken negen astronauten naar de planeet Neptunus in een ruimteschip met dezelfde naam. Gedurende de reis, die twee jaar duurt, verkeren de bemanningsleden in een hypothermische slaap. Rechercheur Carl Lindsey is aan dit team toegevoegd, omdat de organisatoren sabotageacties vermoeden. Als Neptunus bereikt wordt, gebeuren er allerlei mysterieuze ongelukken, waarbij zelfs drie bemanningsleden omkomen. Een mogelijke terugreis wordt zeer problematisch en de overgebleven teamleden wantrouwen elkaar. Daarnaast vinden in deze kritieke situatie steeds meer gesprekken over de rol van het christelijk geloof plaats. Ten slotte wordt de saboteur ontmaskerd, de perspectieven voor de terugreis verbeteren en enkele leden, met name Lindsey, ondergaan een geestelijke herorientatie. Deze bijzondere roman, een debuut, is een combinatie van een thriller en een sciencefictionverhaal met een boodschap: de tegenwoordigheid van God. Het boek is in de eerste plaats bestemd voor lezers met een christelijke levensovertuiging; andersdenkenden die niet al te vooringenomen tegenover deze visie staan, kunnen het als een spannend verhaal lezen.
(Biblion recensie, Redactie)

Recensie in Reformatorisch Dagblad - verklapt het plot eigenlijk helemaal, vindt het (mede door het christelijk element) voorspelbaar, maar identificeert wel een van mijn inspiratiebronnen: Alistair MacLean! 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen